cổ vật tinh hoa
23/11/2009, 16:36
Những mê say “khác người”
Anh thợ khung tranh Phạm Đức Sĩ - tức Sĩ mộc được ví như một người giàu có ở Hà Nội vì đang sở hữu một vốn liếng văn hóa đáng kể từ hai bộ sưu tập gốm cổ và tranh thờ.
http://www.covattinhhoa.com/diendan/picture.php?albumid=479&pictureid=2585
Nhà sưu tầm Phạm Đức Sĩ cùng một số bức tranh thờ trong bộ sưu tập
“Sĩ mộc” búi tó, còn nguyên nét trẻ trung, có phần gân guốc dù đã “không còn ít tuổi”. Cũng giống một số người “khác đời” như nhà sưu tầm cổ vật Đoàn Anh Tuấn “trưởng chòm” CLB cổ vật UNESCO búi tó râu dài, Phan Cẩm Thượng cũng râu dài, còn nhà nghiên cứu cổ nhạc Bùi Trọng Hiền thì búi tó có lông nhím xỏ ngang, hay họa sĩ Lê Quốc Việt nhuộm răng đen, lúc cười trông khiếp vía, thì “Sĩ mộc” cũng có những nét khác người với cái búi tó củ hành và nét mặt gân guốc ấy.
Một cái khác nữa của anh là vốn làm nghề mộc, chuyên khung tranh cho giới mỹ thuật, anh Sĩ khéo tay lại có một ngày “lấn chân” sang “địa hạt” sưu tầm cổ vật. Hơn 10 năm trước, anh đem về chật nhà nào bình đất nung Hán, nào hũ gốm Đông Sơn, Phùng Nguyên, vài năm sau, vào độ năm 2001, thấy có hơn hai chục bức tranh thờ hay hay, anh thích, mua về xem. Sau đó thích mà mua thêm, và thấy nhiều nhiều rồi thì muốn đầy đặn lên nữa, anh “tha” về nhiều lắm. Ban đầu mua tràn đi, nhưng sau phải tự ghìm lại, mua sách đọc, đi bảo tàng, đi triển lãm, xem để học cách sưu tầm, sắp xếp sao cho có lớp lang, thứ tự, cho ra các bộ tranh riêng.
Bây giờ thì tranh thờ Đạo giáo của “Sĩ mộc” đã có hệ thống, phân chia theo bộ hẳn hoi. Bộ của người Kinh chỉ có 11 bức thôi, nhưng của người Dao, Tày, Nùng, Cao Lan, Sán Chỉ thì từ 40 đến 60 bức mỗi dân tộc. Riêng bộ Sán Dìu nhiều nhất, 150 bức. Tất nhiên, đó không phải tất cả, bởi về sau sưu tầm thì phải chọn, tranh nội dung khác mới mua, hoặc cùng nội dung thì phải có gì độc đáo hơn.
Xem tranh, đọc sách, “Sĩ mộc” đi dần vào hệ thống tranh thờ thần linh của các dân tộc, mới thấy đời sống tinh thần, tín ngưỡng của dân ta thật phong phú. Đồ gốm cũng sắp xếp từa tựa vậy, giờ “Sĩ mộc” đang sở hữu khoảng 300 “món” Hán, Đông Sơn, Phùng Nguyên, là kết quả của nhiều ngày rong ruổi quanh Hà Nội, đến các tỉnh gần xa như Hải Dương, Thanh Hóa, Quảng Ninh…
Đấy là chưa kể khoảng 200 món đồng đại mà anh đã tặng đi mà không hề tiếc, hỏi thì anh cười xòa: Đó cũng là học phí! Cả tranh lẫn gốm, “Sĩ mộc” mua về giữ gìn là chính chứ ít khi bán. Vì chủ yếu anh muốn để bày cho đẹp, hoặc cất giữ đi thỉnh thoảng lại đem ra đặt lên, treo lên ngắm nghía với những trầm trồ, những cảm xúc không cũ. Mỗi lần ấy, hoặc khi mua thêm được một món gốm cổ, một bức tranh thờ, “Sĩ mộc” lại mời bè bạn đến xem, anh em mấy chén trà, chén rượu ngồi “tán”. Nhiều họa sĩ đánh giá cao hai bộ sưu tập này của “Sĩ mộc”, khi anh có ý sưu tầm tranh của các tác giả hiện đại nữa thì họ bảo: Ông cứ làm cho tốt cái việc này là đã hay lắm rồi!
Trên đây cũng là mấy cái khác người của “Sĩ mộc”. Cái khác nữa là chuyến vừa rồi, anh tự bỏ kinh phí ra bày một cuộc tranh thờ các dân tộc ở Viet Art Centre 42 Yết Kiêu cho mọi người xem. Có ít anh em thưởng lãm trong nhà chưa đủ, Sĩ muốn nhiều người khác cũng xem, cũng trầm trồ trước nét bút nghệ nhân xưa và màu tự nhiên tươi sáng trên giấy cũ ngả nước thời gian, để mà yêu hơn, mà muốn giữ hơn những tinh hoa đang trong tình trạng báo động chảy máu ra nước ngoài.
Hơn trăm bức được giới thiệu, nhiều người đến xem rất thú vị. Bởi khi chiêm ngưỡng di sản của đồng bào dân tộc ít người, chắc hẳn chúng ta cũng sẽ nghĩ về họ một cách khâm phục hơn. Chuyến vừa rồi không kịp, chứ Sĩ mộc dự định sang đầu năm sẽ làm một cái clip lễ cấp sắc cho thầy Tào ở trên Mẫu Sơn, có thể dùng cho các triển lãm về sau sẽ rất sống động. Và kế hoạch làm một cuộc trưng bày gốm cổ, phối hợp với hoạ sĩ Nguyễn Linh là người có nhiều đồ gốm Lý, Trần cũng sẽ được triển khai. Hoa nâu men trắng, hoa văn uyển chuyển của gốm Lý Trần sẽ rất hợp với sự thô tháp, mộc mạc của đồ gốm thời trước đó. Người xem càng dễ so sánh, hình dung.
“Sĩ mộc” có một xưởng mộc làm khung tranh, trong tương lai anh sẽ giao nó cho các em để chuyên tâm hơn vào công việc sưu tầm, tìm hiểu rất đỗi tỉ mỉ, thú vị và cũng tốn kém này. Đấy cũng là một cái khác người nữa, bởi cho đến nay nhà anh vẫn ở khá chật, mà - thực ra không nên tính toán, nhưng nếu cộng những bức tranh, những đồ gốm cổ lại thì anh đã có thể xây nhà lầu từ lâu rồi.
Nguồn: Hoàng Nga - anninhthudo.vn
Anh thợ khung tranh Phạm Đức Sĩ - tức Sĩ mộc được ví như một người giàu có ở Hà Nội vì đang sở hữu một vốn liếng văn hóa đáng kể từ hai bộ sưu tập gốm cổ và tranh thờ.
http://www.covattinhhoa.com/diendan/picture.php?albumid=479&pictureid=2585
Nhà sưu tầm Phạm Đức Sĩ cùng một số bức tranh thờ trong bộ sưu tập
“Sĩ mộc” búi tó, còn nguyên nét trẻ trung, có phần gân guốc dù đã “không còn ít tuổi”. Cũng giống một số người “khác đời” như nhà sưu tầm cổ vật Đoàn Anh Tuấn “trưởng chòm” CLB cổ vật UNESCO búi tó râu dài, Phan Cẩm Thượng cũng râu dài, còn nhà nghiên cứu cổ nhạc Bùi Trọng Hiền thì búi tó có lông nhím xỏ ngang, hay họa sĩ Lê Quốc Việt nhuộm răng đen, lúc cười trông khiếp vía, thì “Sĩ mộc” cũng có những nét khác người với cái búi tó củ hành và nét mặt gân guốc ấy.
Một cái khác nữa của anh là vốn làm nghề mộc, chuyên khung tranh cho giới mỹ thuật, anh Sĩ khéo tay lại có một ngày “lấn chân” sang “địa hạt” sưu tầm cổ vật. Hơn 10 năm trước, anh đem về chật nhà nào bình đất nung Hán, nào hũ gốm Đông Sơn, Phùng Nguyên, vài năm sau, vào độ năm 2001, thấy có hơn hai chục bức tranh thờ hay hay, anh thích, mua về xem. Sau đó thích mà mua thêm, và thấy nhiều nhiều rồi thì muốn đầy đặn lên nữa, anh “tha” về nhiều lắm. Ban đầu mua tràn đi, nhưng sau phải tự ghìm lại, mua sách đọc, đi bảo tàng, đi triển lãm, xem để học cách sưu tầm, sắp xếp sao cho có lớp lang, thứ tự, cho ra các bộ tranh riêng.
Bây giờ thì tranh thờ Đạo giáo của “Sĩ mộc” đã có hệ thống, phân chia theo bộ hẳn hoi. Bộ của người Kinh chỉ có 11 bức thôi, nhưng của người Dao, Tày, Nùng, Cao Lan, Sán Chỉ thì từ 40 đến 60 bức mỗi dân tộc. Riêng bộ Sán Dìu nhiều nhất, 150 bức. Tất nhiên, đó không phải tất cả, bởi về sau sưu tầm thì phải chọn, tranh nội dung khác mới mua, hoặc cùng nội dung thì phải có gì độc đáo hơn.
Xem tranh, đọc sách, “Sĩ mộc” đi dần vào hệ thống tranh thờ thần linh của các dân tộc, mới thấy đời sống tinh thần, tín ngưỡng của dân ta thật phong phú. Đồ gốm cũng sắp xếp từa tựa vậy, giờ “Sĩ mộc” đang sở hữu khoảng 300 “món” Hán, Đông Sơn, Phùng Nguyên, là kết quả của nhiều ngày rong ruổi quanh Hà Nội, đến các tỉnh gần xa như Hải Dương, Thanh Hóa, Quảng Ninh…
Đấy là chưa kể khoảng 200 món đồng đại mà anh đã tặng đi mà không hề tiếc, hỏi thì anh cười xòa: Đó cũng là học phí! Cả tranh lẫn gốm, “Sĩ mộc” mua về giữ gìn là chính chứ ít khi bán. Vì chủ yếu anh muốn để bày cho đẹp, hoặc cất giữ đi thỉnh thoảng lại đem ra đặt lên, treo lên ngắm nghía với những trầm trồ, những cảm xúc không cũ. Mỗi lần ấy, hoặc khi mua thêm được một món gốm cổ, một bức tranh thờ, “Sĩ mộc” lại mời bè bạn đến xem, anh em mấy chén trà, chén rượu ngồi “tán”. Nhiều họa sĩ đánh giá cao hai bộ sưu tập này của “Sĩ mộc”, khi anh có ý sưu tầm tranh của các tác giả hiện đại nữa thì họ bảo: Ông cứ làm cho tốt cái việc này là đã hay lắm rồi!
Trên đây cũng là mấy cái khác người của “Sĩ mộc”. Cái khác nữa là chuyến vừa rồi, anh tự bỏ kinh phí ra bày một cuộc tranh thờ các dân tộc ở Viet Art Centre 42 Yết Kiêu cho mọi người xem. Có ít anh em thưởng lãm trong nhà chưa đủ, Sĩ muốn nhiều người khác cũng xem, cũng trầm trồ trước nét bút nghệ nhân xưa và màu tự nhiên tươi sáng trên giấy cũ ngả nước thời gian, để mà yêu hơn, mà muốn giữ hơn những tinh hoa đang trong tình trạng báo động chảy máu ra nước ngoài.
Hơn trăm bức được giới thiệu, nhiều người đến xem rất thú vị. Bởi khi chiêm ngưỡng di sản của đồng bào dân tộc ít người, chắc hẳn chúng ta cũng sẽ nghĩ về họ một cách khâm phục hơn. Chuyến vừa rồi không kịp, chứ Sĩ mộc dự định sang đầu năm sẽ làm một cái clip lễ cấp sắc cho thầy Tào ở trên Mẫu Sơn, có thể dùng cho các triển lãm về sau sẽ rất sống động. Và kế hoạch làm một cuộc trưng bày gốm cổ, phối hợp với hoạ sĩ Nguyễn Linh là người có nhiều đồ gốm Lý, Trần cũng sẽ được triển khai. Hoa nâu men trắng, hoa văn uyển chuyển của gốm Lý Trần sẽ rất hợp với sự thô tháp, mộc mạc của đồ gốm thời trước đó. Người xem càng dễ so sánh, hình dung.
“Sĩ mộc” có một xưởng mộc làm khung tranh, trong tương lai anh sẽ giao nó cho các em để chuyên tâm hơn vào công việc sưu tầm, tìm hiểu rất đỗi tỉ mỉ, thú vị và cũng tốn kém này. Đấy cũng là một cái khác người nữa, bởi cho đến nay nhà anh vẫn ở khá chật, mà - thực ra không nên tính toán, nhưng nếu cộng những bức tranh, những đồ gốm cổ lại thì anh đã có thể xây nhà lầu từ lâu rồi.
Nguồn: Hoàng Nga - anninhthudo.vn