cổ vật tinh hoa
24/02/2009, 12:11
"Việt Nam sử lược" (VNSL) có chép, "từ khi vua Vũ Đế nhà Hán sai Lộ Bác Đức sang đáng Nam Việt cho đến đời Ngũ Quý, ông Ngô Quyền đánh đuổi người Tàu về Bắc, tính vừa 1050 năm"
Như vậy hơn 1000 năm đô hộ bắc thuộc chỉ đến đời nhà Ngô (939-965) nước Việt ta mới bắt đầu vào "Tự chủ thời đại".
1000 năm đó để lại những gì?
Xứ Giao Châu (hay còn gọi là Văn Lang, Âu Lạc), "người bản xứ ăn ở thế nào, phong tục ra làm sao, nay cũng không có di tích gì mà kê cứu ra cho rõ... Như vậy các vua Hùng và vua An Dương Vương có lẽ cũng chỉ như những vị quang lang của nhà Hán ở mạn thượng du". (VNSL, tr. 78)
VNSL cũng chép "vả lại khi một xã hội đã văn minh như người Tàu mà đi mở đất chưa khai hóa như đất Giao Châ thời bấy giờ, thì e rằng người Tàu chiếm giữ lấy chỗ bình địa rồi tụ hợp với nhau mà làm ăn, còn những người bản xứ thì hoặc là xem kẽ với những kẻ hơn mình, hoặc là bị giết hại đi, hoặc vào ở trong rừng núi mà chết mòn chết mỏi đi (VNSL, tr. 78)
Còn văn minh Trung Hoa thời đó đã đến mực nào, chỉ sơ kể ra một vài điểm:
+ Thời nhà Chu, học thuật đã đến độ rực rỡ. Nho Giáo, Lão Giáo được khởi sinh từ đó.
+ Đời nhà Hán, Đường, học thuật ấy càng thịnh lên.
+ Thời nhà Đường tiếp nhận và dung hòa Phật giáo của Ấn độ truyền sang với Nho-Lão giáo, hình thành và phát triển Phật giáo Trung thổ.
Thật thà mà nói, gọi đồ gốm Hán-Việt cũng là hơi quá
Vậy 1000 năm Bắc thuộc, với cái văn minh sơ khởi của xứ Giao Chỉ chúng ta, liệu có thể có cái văn minh Hán+Việt để hình thành nên những đồ gốm sứ Hán Việt hay không?
Bỏ qua chấp cú vào ngôn từ, cái gọi là đồ gốm Hán-Việt là:
1. Đồ của người Tàu làm trong thời Bắc thuộc tại Giao Châu.
2. Cũng bởi lẽ đó mà những đồ này thường vụng về, không tinh xảo.
Cứ tưởng tượng, cũng đồ gốm Lý Trần những không làm ở những lò gốm lớn mà ở vùng thượng du người Mường hay vùng sau xa trong Chiêm thành.
Khảo về di vật gốm Hán được làm ở Giao Châu thời đó thật là một trời một vực với đồ Hán Chính triều. Di vật thường là Âu ang bát đĩa, kỹ thuật thô sơ, chất liệu men kém. Rất hiếm các hiện vật đồ đồng, nhất là đồ mạ vàng, bạc. Tượng hán cũng hầu như không có.
Sau đây Merit xin đăng so sánh một vài hiện vật tiêu biểu cho đồ Hán-Việt và đồ Hán Chính triều để so sánh sự khác biệt về hai nền Văn Minh thời bấy giờ.
1. Di vật gốm Hán Việt có minh văn (BTLSVN)
http://covattinhhoa.com/diendan/picture.php?albumid=3&pictureid=3
2. Âu Hán-Việt (sưu tập của anh NAT, Hà Nội)
http://covattinhhoa.com/diendan/picture.php?albumid=3&pictureid=4
3. Bình Hán chính triều (đồng phủ vàng)
http://covattinhhoa.com/diendan/picture.php?albumid=3&pictureid=5
4.Tượng gốm Ngựa Hán chính triều
http://covattinhhoa.com/diendan/picture.php?albumid=3&pictureid=6
5. Tượng gốm Kỳ lân chính triều
http://covattinhhoa.com/diendan/picture.php?albumid=3&pictureid=7
6. Rồng Hán (đỉnh cao của nghệ thuật tạo hình rồng, làm nền tảng cho các họa sĩ đời sau). Chất liệu đá.
http://covattinhhoa.com/diendan/picture.php?albumid=3&pictureid=8
7. Tượng gấu (đồng mạ vàng)
http://covattinhhoa.com/diendan/picture.php?albumid=3&pictureid=9
8. Tượng ngư (đồng)
http://covattinhhoa.com/diendan/picture.php?albumid=3&pictureid=10
Viết bởi Merit
phomuaban
Như vậy hơn 1000 năm đô hộ bắc thuộc chỉ đến đời nhà Ngô (939-965) nước Việt ta mới bắt đầu vào "Tự chủ thời đại".
1000 năm đó để lại những gì?
Xứ Giao Châu (hay còn gọi là Văn Lang, Âu Lạc), "người bản xứ ăn ở thế nào, phong tục ra làm sao, nay cũng không có di tích gì mà kê cứu ra cho rõ... Như vậy các vua Hùng và vua An Dương Vương có lẽ cũng chỉ như những vị quang lang của nhà Hán ở mạn thượng du". (VNSL, tr. 78)
VNSL cũng chép "vả lại khi một xã hội đã văn minh như người Tàu mà đi mở đất chưa khai hóa như đất Giao Châ thời bấy giờ, thì e rằng người Tàu chiếm giữ lấy chỗ bình địa rồi tụ hợp với nhau mà làm ăn, còn những người bản xứ thì hoặc là xem kẽ với những kẻ hơn mình, hoặc là bị giết hại đi, hoặc vào ở trong rừng núi mà chết mòn chết mỏi đi (VNSL, tr. 78)
Còn văn minh Trung Hoa thời đó đã đến mực nào, chỉ sơ kể ra một vài điểm:
+ Thời nhà Chu, học thuật đã đến độ rực rỡ. Nho Giáo, Lão Giáo được khởi sinh từ đó.
+ Đời nhà Hán, Đường, học thuật ấy càng thịnh lên.
+ Thời nhà Đường tiếp nhận và dung hòa Phật giáo của Ấn độ truyền sang với Nho-Lão giáo, hình thành và phát triển Phật giáo Trung thổ.
Thật thà mà nói, gọi đồ gốm Hán-Việt cũng là hơi quá
Vậy 1000 năm Bắc thuộc, với cái văn minh sơ khởi của xứ Giao Chỉ chúng ta, liệu có thể có cái văn minh Hán+Việt để hình thành nên những đồ gốm sứ Hán Việt hay không?
Bỏ qua chấp cú vào ngôn từ, cái gọi là đồ gốm Hán-Việt là:
1. Đồ của người Tàu làm trong thời Bắc thuộc tại Giao Châu.
2. Cũng bởi lẽ đó mà những đồ này thường vụng về, không tinh xảo.
Cứ tưởng tượng, cũng đồ gốm Lý Trần những không làm ở những lò gốm lớn mà ở vùng thượng du người Mường hay vùng sau xa trong Chiêm thành.
Khảo về di vật gốm Hán được làm ở Giao Châu thời đó thật là một trời một vực với đồ Hán Chính triều. Di vật thường là Âu ang bát đĩa, kỹ thuật thô sơ, chất liệu men kém. Rất hiếm các hiện vật đồ đồng, nhất là đồ mạ vàng, bạc. Tượng hán cũng hầu như không có.
Sau đây Merit xin đăng so sánh một vài hiện vật tiêu biểu cho đồ Hán-Việt và đồ Hán Chính triều để so sánh sự khác biệt về hai nền Văn Minh thời bấy giờ.
1. Di vật gốm Hán Việt có minh văn (BTLSVN)
http://covattinhhoa.com/diendan/picture.php?albumid=3&pictureid=3
2. Âu Hán-Việt (sưu tập của anh NAT, Hà Nội)
http://covattinhhoa.com/diendan/picture.php?albumid=3&pictureid=4
3. Bình Hán chính triều (đồng phủ vàng)
http://covattinhhoa.com/diendan/picture.php?albumid=3&pictureid=5
4.Tượng gốm Ngựa Hán chính triều
http://covattinhhoa.com/diendan/picture.php?albumid=3&pictureid=6
5. Tượng gốm Kỳ lân chính triều
http://covattinhhoa.com/diendan/picture.php?albumid=3&pictureid=7
6. Rồng Hán (đỉnh cao của nghệ thuật tạo hình rồng, làm nền tảng cho các họa sĩ đời sau). Chất liệu đá.
http://covattinhhoa.com/diendan/picture.php?albumid=3&pictureid=8
7. Tượng gấu (đồng mạ vàng)
http://covattinhhoa.com/diendan/picture.php?albumid=3&pictureid=9
8. Tượng ngư (đồng)
http://covattinhhoa.com/diendan/picture.php?albumid=3&pictureid=10
Viết bởi Merit
phomuaban